000 ha và vẫn đang đấu mở rộng
Tuy vậy, Bộ NN-PTNT lại đề xuất tăng diện tích trồng cây cao su tại khu vực Tây Bắc lên 100. Thông tư chỉ mới hướng dẫn về kỹ thuật mà chưa tính đến các yếu tố văn hóa, xã hội… của cộng đồng dân cư. Cây cao su có thành vàng? Một nghiên cứu của Công ty CP Chứng khoán FPT, trên 80% sản lượng mủ cao su được xuất khẩu, trong đó thị trường lớn nhất là Trung Quốc chiếm đến 40%, còn lại tiêu thụ nội địa 20%.
Chả hạn, một số loại rừng đang trong giai đoạn tái sinh nên trữ lượng gỗ thấp nhưng vẫn bị chuyển đổi sang trồng cao su. Bên cạnh đó, Thông tư 58 của Bộ NN-PTNT hướng dẫn trồng rừng trên đất lâm nghiệp lại sử dụng tiêu chí về trữ lượng gỗ để quy định cho việc chuyển đổi rừng thiên nhiên, đất lâm nghiệp sang trồng cây cao su cũng mang nhiều rủi ro. Đã làm cho cây chết hoặc sống nhưng không cho mủ, cho mủ rất thấp dẫn đến hoang toàng tài nguyên, công sức, tiền bạc của doanh nghiệp và người dân.
Của việc phát triển cây cao su đối với những người dân nghèo hằng ngày phải sống dựa vào rừng vẫn còn rất xa vời?” - Forest Trends và Tropenbos International Việt Nam đặt vấn đề. Chính quyền địa phương đã tỏ ra dễ dãi khi cấp phép cho các dự án trồng cao su nhưng lại buông lỏng quản lý, tạo điều kiện cho một số công ty cao su lợi dụng để chuyển đổi rừng, bao gồm cả những diện tích không đáp ứng với các tiêu chí chuyển đổi.
500 ha cây cao su, cao hơn quy hoạch vùng đã được Thủ tướng thông qua. 000 ha rừng tự nhiên sang đất trồng cao su. Tuy nhiên, không phải thảy diện tích này là rừng nghèo kiệt vì có gần 400.
Việc cây non chết ở Tây Bắc và Đông Bắc trong giai đoạn 2008-2009 càng gây thêm ngờ về hiệu quả kinh tế của cây cao su tại khu vực này. Bên cạnh đó, quan ngại của thế giới về tình trạng lạm dụng dự án trồng cao su để khai thác gỗ đã từng diễn ra ở một số địa phương ở Việt Nam làm cho việc kiểm soát tính hợp pháp của gỗ khi đưa vào chuỗi cung trở thành khó khăn.
Thế nhưng, theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), có đến 79% diện tích được mở rộng trồng cây cao su trên địa bàn Tây Nguyên là diện tích rừng tự nhiên chuyển đổi sang. Qua đó cho thấy việc mở rộng diện tích cây cao su đã gây tổn hại trực tiếp đến tài nguyên rừng và ảnh hưởng đến đa dạng sinh vật học.
Quy hoạch đến năm 2020 của các địa phương này lên đến 57. 000 ha. 000 ha thay vì 50. Bình quân mỗi dự án được cấp khoảng 511 ha đất, trong đó có 402 ha rừng thiên nhiên, còn lại là đất lâm nghiệp không có rừng. Dẫu vậy, cho đến nay, gỗ từ rừng chuyển đổi có được ưng ý đưa vào chuỗi cung hay không vẫn đang được Chính phủ Việt Nam và Liên hiệp châu Âu trao đổi.
Điều này cũng trực tiếp ảnh hưởng đến ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ, một trong những ngành xuất khẩu mũi nhọn của Việt Nam. Theo vắng mới đây của Bộ NN-PTNT, tổng diện tích cây cao su tại 3 tỉnh Điện Biên, Lai Châu và Sơn La đạt gần 20.
Việc chuyển đổi này đã khiến một bộ phận dân cư mất đi nguồn sinh kế, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực của địa phương, gia tăng áp lực lên nguồn tài nguyên rừng do các hộ dân thiếu đất sản xuất phải phá rừng. Đây mới chỉ là số kê khai, còn theo kinh nghiệm của Forest Trends, con số gỗ tận thu thực tại chắc chắn sẽ lớn hơn rất nhiều.
Phát triển ào ạt ở vùng không ưu thế Theo vắng trên, ở Tây Nguyên có 227 dự án trồng cây cao su đã được cấp phép. Trong năm 2012, tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng trên 1 triệu tấn, tương đương hơn 2,8 tỉ USD. Theo chiến lược phát triển cao su đến năm 2020 đã được Chính phủ phê chuẩn, 56% diện tích trồng cao su của Tây Nguyên được lấy từ rừng nghèo kiệt, còn lại là từ đất nông nghiệp của hộ gia đình.
Một khu rừng của Lâm trường Cư M’lanh (tỉnh Đắk Lắk) bị người dân phá để trồng cây cao su Ảnh: CAO NGUYÊN Mặt khác, thời tiết và thổ nhưỡng khu vực Tây Bắc được đánh giá là không tối ưu cho việc phát triển cây cao su, có thể dẫn đến hiệu quả kinh tế không bảo đảm.
“Liệu có cấp thiết phải hy sinh rừng tự nhiên cho cây cao su trong khi lợi. Theo nghiên cứu của thế giới, mức hấp thụ và lưu trữ carbon của rừng tự nhiên cao hơn rất nhiều so với rừng cao su. Dự báo trong năm 2013, diện tích trồng cao su ở Đông Nam Á vẫn gia tăng. Theo hiệp nghị này, gỗ được khai khẩn từ rừng tự nhiên để lấy đất trồng cao su được coi là gỗ chuyển đổi. Tuy nhiên bây giờ, lượng cung cao su trên thế giới đã vượt cầu.
Trong chỉ đạo, Chính phủ nêu rõ: Một số tỉnh như Thanh Hóa, Hòa Bình và Hà Giang không nằm trong quy hoạch phát triển cây cao su ở các tỉnh miền núi phía Bắc nhưng vẫn ồ ạt trồng thể nghiệm và đại trà trên diện tích rất lớn trong nhiều năm.
Hai tổ chức phi chính phủ chuyên nghiên cứu về rừng và lâm nghiệp là Forest Trends và Tropenbos International Việt Nam vừa công bố thưa “Phát triển cao su và bảo vệ rừng ở Việt Nam”.
Lạm dụng khai phá gỗ Theo báo cáo, nguyên nhân căn bản gây mất rừng không phải từ chính sách mà là do việc thực hành tại các địa phương. Còn ở Tây Bắc (nơi không được ưu tiên phát triển cây cao su), quỹ đất cho phát triển cây công nghiệp này cốt yếu lấy từ đất nương rẫy, đất trồng cây lâu năm kém hiệu quả và đất sinh sản lâm nghiệp, đất rừng được giao cho cộng đồng.
Thế nhưng hiện thời, tốc độ phát triển cây cao su ở những khu vực này vẫn chưa hết nóng. 000 ha. 000 ha và Tây Bắc 50. 000 m3 gỗ tận thu được từ việc chuyển đổi 700. Tuy nhiên, do đất đai, thời tiết không ăn nhập. Từ đó, nhiều nơi việc chuyển đổi rừng sang trồng cây cao su diễn ra ồ ạt, mất kiểm soát, quá trình chuyển đổi đất lâm nghiệp của nhiều địa phương ở Tây Nguyên đã không tuân các quy định của nhà nước và có hiện tượng lạm dụng chính sách để khai khẩn gỗ.
000 ha như quy hoạch đã được Chính phủ phê chuẩn từ năm 2009. Giờ, Việt Nam đang thương lượng Hiệp định đối tác tình nguyện trong khuôn khổ của Sáng kiến FLEGT (hạn chế khai thác gỗ trái phép và quản lý rừng vững bền của liên hợp châu Âu).
Bên cạnh đó, giá xuất khẩu mủ cao su những tháng đầu năm 2013 giảm 50% so với năm 2012 làm cho nhiều hộ dân trồng cao su thua lỗ.
Vượt xa quy hoạch Trong quy hoạch phát triển cao su cả nước đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 thông qua năm 2009, Chính phủ đặt đích: Đến năm 2020, diện tích cao su ổn định 800.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét