Cứ khi nào người ta khen ông, ông đều nói: “Trước hết là nhờ Bác Hồ, không có Bác Hồ thì không có tôi
Một vị tướng nức danh, công lao lẫy lừng nhưng lại là một con người sống cực kỳ bình dị. Đó là nền móng căn bản tạo nên động lực của vị đại tướng nhân dân, mà chỉ ở thế hệ ấy mới gặp được những con người tiêu biểu như vậy.
”? - Riêng với cá nhân chủ nghĩa tôi, dù Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn bảo ông làm sử không chuyên nghiệp như chúng tôi, nhưng làm việc với ông mới thấy, ông là một nhà sử học lớn, nhà sử học bậc thầy, làm việc hết sức cụ thể, chi tiết, đúng tư duy và phong cách nhà sử học.
Mọi đại quát đều phải chứng minh bằng tư liệu. Qua Đại tướng Võ Nguyên Giáp với những tượng trưng như vậy, lớp trẻ như tìm lại được niềm tin và lẽ sống của mình. Đó là tượng trưng của ý chí độc lập tự do, của nghị lực và trí não sáng tạo của dân tộc, biểu tượng của một con người suốt đời sống và đương đầu vì dân, vì nước.
Sự bình dị toát ra từ con người, không có gì che chắn, ông hết sức khiêm tốn, giản dị, nhân hậu từ cái nhìn tới khi trò chuyện, trò chuyện về mình hay trò chuyện về người khác. Ở Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lớp trẻ nhận ra không chỉ một vị anh hùng lẫy lừng với những chiến công, mà là một tượng trưng của những gì tốt đẹp, đáng trân quý nhất của dân tộc Việt Nam.
Tiếp theo là nhờ quân dân ta. Cái ông quan hoài trước hết là phải tìm bằng được tư liệu, biết giám định tư liệu; thứ hai là ông rất coi trọng những khái niệm đã từng được đại quát và sử dụng trong các thời kỳ lịch sử, luôn lật đi lật lại để tìm hiểu cách giải thích cho đúng. Mình tôi thì làm được gì”. “Thế kỷ 20 khép lại, tại Việt Nam đã diễn ra biết bao nhiêu sự kiện lớn, ghi nhận sao nhiêu con người, nhưng lắng đọng lại chỉ là Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp - hai biểu tượng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20.
Chính nhờ vậy mà tôi trưởng thành hơn và minh bạch hơn nhiều vấn đề”. L Trước đó, trả lời phỏng vấn báo chí, GS Phan Huy Lê cũng đã đưa ra những “lý giải hiện tượng Võ Nguyên Giáp” được dư luận đặc biệt để ý. Là nhà sử học, ông nghĩ sao trước đúc kết của Đại tướng: “Làm sử phải tôn trọng sự thực, dù đó là sự thực cay đắng.
Ông từng bảo tôi rằng: “Cái rất gần giữa quân sự với sử học là phải tôn trọng sự thực. Chính ông đã nghiệm ra, người Việt Nam có sức mạnh sáng tạo tiềm ẩn, nếu phát huy được sẽ đưa tới thành công.
Nhưng cái nâng tôi lên là sự thực hành của quân dân, tỉ dụ việc dùng súng trường bắn tàu bay, bố trí trận địa pháo ở Điện Biên Phủ trên không. Tại sao Đại tướng Võ Nguyên Giáp được dân chúng VN và cả quần chúng thế giới yêu quý đến như vậy? - Những người từng xúc tiếp với Đại tướng Võ Nguyên Giáp đều có cảm nhận sâu sắc, dù chỉ một lần.
Về sau này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giải đáp về câu hỏi của nhiều nhà báo phương Tây: “Vì sao Việt Nam thắng được Mỹ?”, rằng: “Sở dĩ ông không hiểu Vì sao Việt Nam có thể thắng lợi Mỹ là vì chính người Mỹ không hiểu được người Việt Nam”.
Việc của tôi chỉ là cụ thể hóa ra thành kế hoạch. Dân chúng Mường Phăng đón Đại tướng về thăm lại khu Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ năm 2004. Trở lại trường hợp Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam với lực lượng ban đầu gần như từ con số 0, vũ trang cho quân đội vô cùng thô sơ, thế mà quân đội đã trưởng thành và đã thắng lợi được hai quân thù hùng mạnh bậc nhất thế giới.
” - Đó là ý của GS Trần Văn Giàu phát biểu nhân sinh nhật lần thứ 90 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 2001. Báo Lao Động xin lược trích, giới thiệu một số quan điểm của GS Phan Huy Lê.
Ước chừng nếu không có một động cùng cực kỳ thuần khiết, một niềm tin gang thép, một trí não sáng tạo, một hào kiệt mưu lược kiệt xuất nâng tầm con người lên, vượt qua được mọi chướng ngại tưởng chừng không vượt qua thì liệu có ai thậm chí dám nghĩ tới hoài bão đó? Vì sao lớp trẻ chưa từng biết đến tiếng bom cũng tiếc thương Đại tướng Võ Nguyên Giáp như vậy? - Lúc đầu tôi cũng thấy lạ, tại sao lớp trẻ lại xúc động và thương tiếc Đại tướng đến như vậy? Phải hiểu tâm lý của lớp trẻ như thế nào? Sau khi suy nghĩ, nhất là có dịp xúc tiếp với sinh viên, tôi mới có thể hiểu rằng: Đối với lớp trẻ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một hình tượng trong quá vãng huy hoàng, một biểu tượng cao đẹp mà ở đó lớp trẻ thấy được ước vọng của mình là đúng, là chính đáng và có thể thực hành.
Hay ông từng tâm tình rất thật tâm: “Nhiều khi tôi cũng lạ, người ta khen tôi nhiều quá. Nhưng thực ra tôi nghĩ cũng đơn giản, tôi xem lại lịch sử từng làm như thế nào, bàn trong Bộ Chính trị, sau đó trở thành tư tưởng chỉ đạo.
Họ sáng tạo, sáng tạo liên tục, vượt qua sự thông thường của lịch sử, có nhiều điều tôi không hề nghĩ tới.
Ảnh: T. Sử mà không tôn trọng sự thực không còn là sử, quân sự mà không quý trọng sự thật thì thất bại ngay lập tức”. Tại sao Đại tướng Võ Nguyên Giáp có thể tạo nên nhiều kỳ tích như vậy? - Điểm quan trọng nhất tạo nên ý chí, nghị lực và niềm tin phi thường của con người Đại tướng Võ Nguyên Giáp là sự toàn tâm, toàn ý vì dân vì nước, vì độc lập dân tộc.
“Phải coi trọng sự thật”, ông nhắc đi nhắc lại “dù là sự thực cay đắng nhất cũng phải chấp nhận, từ sự thực đó mới tạo được thành công”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét